Zaden oogsten in 7 stappen

door | sep 4, 2020 | Guerrilla Gardeners, Inspiratie, Instagram | 3 reacties

Zaden oogsten in 7 stappen

Ja, je leest het goed: zaden oogsten! Dat je groenten oogst en fruit plukt wanneer het rijp is weet je allang, maar ook zaden kun je oogsten. Daarvoor is het najaar de ideale tijd. In dit blog delen we 7 stappen met je, zodat ook jij kan oogsten (en vervolgens zaaien, natuurlijk) in je eigen buurt!


Stap 1 – Wees nieuwsgierig

Kijk goed om je heen. Welke uitgebloeide bloemen en planten zie je? Probeer de plant niet te zien als vergane glorie, maar als bron van nieuw leven voor volgend voorjaar. Het verschilt per plant wanneer deze is uitgebloeid. Klaproos stond een paar maanden terug volop in bloei, en de stokroos bloeit nu langzaam uit. Zoek ook naar korenbloem, kamille, dagkoekoeksbloem, bolderik, goudsbloem etc…


Gedeeltelijk uitgebloeide korenbloem bij de ingang van het bijenhotel

Stap 2 – Bepaal de beste timing

Kies de beste tijd om te oogsten. Ook hiervoor kijk je goed naar de bloem. Waar bewaart de bloem haar zaadjes? Je bent nu op zoek naar de ‘zaaddoos’ van de plant. Wanneer deze rijp en gezwollen is, weet je dat de zaadjes bijna door de plant verspreid gaan worden. Dit is de beste periode om de zaden te oogsten.


Stap 3 – Onderzoek de juiste oogsttechniek

Kies de beste manier om te oogsten. Onderzoek hiervoor op welke manier de bloem haar zaadjes verspreidt. De dagkoekoeksbloem bijvoorbeeld laat gaatjes ontstaan in de zaaddoos, zodat de wind de zaadjes eruit kan blazen. Zorg er dus voor dat je de wind voor bent. De stokroos laat haar zaadjes op den duur gewoon vallen. Kijk bij jouw plant goed naar de slimme trucjes van de natuur en wees er op tijd bij.


Stap 4 – Klaar voor het echte werk!

  • Zorg voor het juiste oogstgereedschap: papieren zakken om de zaadjes in te laten drogen; touw om de zakken mee dicht te knopen; (snoei)schaar om de stengels af te knippen; pen/potlood om de bloemsoort op de zak te schrijven; camera om de bloem te fotograferen.
  • Fotografeer de plant die je wilt oogsten, dan weet je wat er straks uit het zaadje komt. Schrijf op een papieren zak de naam van de plant.
  • Snijd voorzichtig de zaaddoos van de plant, inclusief ongeveer 20 cm van de stengel. Plaats de stengel op de kop in de papieren zak. Stop bijvoorbeeld 20 stengels in de zak en knoop deze vervolgens dicht met touw.
  • Hang de zak op een warme, droge plek zodat de zaaddozen verder kunnen drogen. Check af en toe even of ze al droog zijn, door te ‘rommelen’ met de zak. Je kunt ook even in de zak kijken of er al wat zaadjes ‘vanzelf’ gevallen zijn.
  • Wacht. En wacht. En nog een beetje langer. De natuur is geduldig, ben jij dat ook?
  • Als de zaadjes écht helemaal droog zijn (afhankelijk van de plant kan dit een paar weken duren), begint het leukste… Stap 5!

Geoogste bolderik, bewaard in papieren zak.

Stap 5 – Priegel en geniet

Zodra de zaadjes droog zijn begint het leukste werkje: het daadwerkelijke oogsten! Je kunt nu de zaadjes van de stengel scheiden. Het kan wat priegelwerk zijn, en sommige zaadjes zijn echt heel klein. Ga dus secuur te werk om te zorgen dat je geen zaadjes verspilt. Dit kan je helpen:

  • Werk zak voor zak om de zaadjes goed gescheiden te houden. Open de zak boven een zeef om het kaf van het zaad te scheiden. Doe dit boven een krant, zodat je eventuele gevallen zaadjes kunt redden.
  • Verwonder je over de verschillende formaten, vormen en kleuren van de zaadjes. Er liggen kleine wondertjes voor je neus!
  • Laat de zaadjes nog enkele dagen ‘af-drogen’ in een papieren bakje. Wil je ze bewaren en niet meteen zaaien? Stop de geoogste zaadjes dan in luchtdichte, droge potten waar je de naam van de plant op schrijft.
  • Ben je al bij stap 7? Doe er dan een leuke strik omheen en klaar!

Stap 6 – Vergeet dit niet

Door zaadjes te oogsten en ergens anders te zaaien, help je de natuur een handje. Sta hierbij stil tijdens het hele proces. Oogst niet te veel zaadjes van één plant en niet te veel op één plek. Laat wat over voor de vogeltjes als voedsel, en voor de plant zelf om op haar natuurlijke wijze zaden te verspreiden.


Stap 7 – Share the love!

Laat je vrienden en buren weten waar je mee bezig bent. Misschien steek je ze wel aan en gaan ze zelf ook aan de slag! Je kunt natuurlijk ook altijd een zakje zaadjes kado doen. Zo’n kadootje valt altijd in goede aarde 🙂


Vooruit, een gratis tip! Lees voor meer inspiratie ook ons blog over Zaaien in de herfst!

3 Reacties

  1. Marga

    In deze tijd ben ik echt Mevrouw Zaaddoos; zaden oogsten is zo’n heerlijke klus. De zoektocht naar “rijpe” zaaddozen, de verwondering naar deze prachtige, architectonische kunstwerkjes. En dan het pure goud; de zaden. Ook weer in allerlei vormen, structuren en formaten. Het is prachtig om op deze manier beter te kijken naar hoe wonderlijk de natuur dit heeft bedacht; ook de manieren waarop zaadverspreiding plaat vindt is zo verschillend. Het uitstrooien, delen en ruilen is begonnen! JOEPIE!

    Antwoord
  2. Susan

    Waarom kun je de zaden na het drogen al niet daar zaaien waar je ze wenst? In de natuur valt alles nu toch ook al neer..

    Antwoord
    • Jenny

      Zeker kun je ze al zaaien! Komt het doordat we iets schrijven over het in potten bewaren? Dat is als je het later wilt zaaien. We zullen de formulering iets aanpassen!

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Archief