Stap-voor-stap bloembommen (zaadbommen) maken

Bloembommen maken is geweldig om met een groep kinderen te doen. Maar ook in je eentje is het heerlijk om zo puur bezig te zijn met klei, compost en zaadjes.

Een bloembom is een pakketje bloemzaadjes, beschermd door klei en compost. Veel mensen noemen zo’n pakketje een zaadbom, maar ik zeg liever bloembom. Het zijn kleine ronde bolletjes met daarin verstopt de potentie om mensen te verrassen met tientallen bloemen.
Je stopt ze zo in je jaszak en ze liggen lekker in de hand. Ideaal dus om bij je te hebben voor het geval je een plek ontdekt die wel wat Guerrilla Gardening kan gebruiken. Je gooit ze makkelijk voorbij een (bouw)hek naar een plek die anders onbereikbaar is.

Stap 1: verzamel de ingrediënten

Nodig voor 10 tot 20 bloembommen:

  • 8 eetlepels klei (bentoniet voor snel uitgooien, rode klei bij bewaren)
  • 10 eetlepels compost (of potgrond)
  • twee theelepels chilipoeder (facultatief)
  • bloemenzaadjes (grote zaadjes: twee theelepels / kleine zaadjes: halve theelepel).

De klei

  • Bentoniet. Wil je de bloembommen snel uitgooien dan adviseer ik bentoniet. Dit kun je kopen bij (online) handels voor pottenbakkers. Maar je kunt het ook kopen in sommige tuincentra. Maar ik kreeg de tip dat je ook in tuincentra pakken met 2 kg bentoniet klei kunt kopen van het merk DCM.
    • Rode (of witte) klei. Dit is een gladde kleisoort die je makkelijk kunt verwerken. De zaadbommen komen er iets moeilijker mee uit (ze zijn wat steviger). Ik adviseer deze kleisoort wanneer je de bommen wat langer wilt bewaren. Deze kleisoort kun je online kopen bij een (online) handel voor pottenbakkers.
    • Naast gedroogde klei kun je ook natuurlijk voorkomende ‘natte’ klei gebruiken. Deze vind je bijvoorbeeld in vennetjes met kleibodem.

De compost
Dit is gewone ‘huis tuin en keuken compost’.  Je kunt ook ander organisch materiaal toevoegen. Bijvoorbeeld de kokosvezel die bij de AH moestuintjes komt, of potgrond (koop het liefst geen potgrond waarvoor veen is afgestoken – ‘oude’ potgrond die je bv overhebt van een dood plantje werkt ook prima.) Je kunt zelfs theeblaadjes toevoegen!

Chilipoeder
Gewoon uit je kruidenrek. Dit voeg je toe om vervelende beestjes op een afstand te houden. Ik heb het getest, de bloembommen waar chilipoeder bij zaten deden het inderdaad beter dan die zonder!

Zaadjes
Hier gaat het natuurlijk om. De keuze van je zaadjes bepaalt hoe straks je bloemenzee er uit zal zien. Kies de zaadjes die passen bij de plek waar je de bom wilt gooien.

  • Bloembommen voor en braakliggend terrein. Hier passen plantjes die snel ontkiemen en goed doorgroeien. Bijvoorbeeld klaproos, korenbloem, kamille.
  • Bloembommen voor blije bijen. Kies het liefst inheemse soorten die in het gebied thuishoren. Bijvoorbeeld voor duizendblad, klaver, dovenetel, peen, akkerklokje.

Je kunt de ingrediënten ook kant en klaar bij ons kopen.Met dit ‘blije bijen’ pakket steun je de Guerrilla Gardeners.

Stap 2: zet overige spullen klaar

Wat je verder nodig hebt:

  • Een kom
  • Een lepel om mee te roeren
    • Water (weinig, meer dan 50 ml heb je niet nodig)
    • Een lege eierdoos

Stap 3: mengen

roer alle droge ingrediënten door elkaar in de kom. Voeg dan langzaam druppelsgewijs water toe. Blijf roeren tot je merkt dat je mengsel aan elkaar blijft plakken. Maak het niet te nat!  

Stap 4: rollen

Vorm van je mengsel balletjes van ongeveer 3 cm doorsnede. Met bovenstaande hoeveelheden kun je er dan ongeveer 10 rollen. Sommige Guerrilla Gardeners vinden het handig om het balletje daarna nog een klein beetje af te platten (zodat het een vliegende schotel wordt). Daardoor blijft het straks op de bestemming beter liggen.Heb je kleine zaadjes maak dan kleinere bommen. Maak je ze zo’n 2 cm groot, dan kun je er 20 maken met bovenstaande hoeveelheden. 

Stap 5: drogen & bewaren

Je balletjes kun je in de eierdoos goed beschermd bewaren. Als je ze bijvoorbeeld in je jaszakwilt meenemen is het handig als ze goed droog zijn. Laat ze dan minstens 3 dagen in het donker (!) drogen.

Ieder soort zaad heeft weer andere omstandigheden nodig om te ontkiemen. Sommige zaadjes hebben kou nodig en sommige warmte, sommige zaadjes hebben licht nodig en anderen juist donker.  Omdat je vaak een zaadmengsel gebruikt kan het voorkomen dat bepaalde zaadjes al gaan kiemen terwijl de bommen drogen. Dat ziet er minder mooi uit, maar ook dan kun je ze nog gebruiken.

Hoe langer je de zaadbommen bewaart, hoe minder kiemkrachtig ze worden.

Stap 6: bloembom – bloemenzee

En nu op naar die plek in je buurt die wel wat bloemen kan gebruiken! Het liefst kies je een plekje met redelijk wat zon.
Neem water mee om de bommen een frisse start te geven. Het liefst water je daarna regelmatig je bommen.Als je zelf niet bij de plek kunt ga dan bij voorkeur op een regenachtige dag zodat de zaadjes meteen een plons water over zich heen krijgen.

Stap 7: inspireer elkaar

Deel je foto’s en verhaal met andere Guerrilla Gardeners. Laten we elkaar inspireren om te zorgen dat de stad helemaal opbloeit!
Delen kan via de Guerrilla Gardeners Facebook pagina, of door te mailen aan de Guerrilla Gardeners. En, lijkt het je wat, bloembommen maken?  

Je kunt de ingrediënten voor bloembommen ook kant en klaar bij ons kopen. We hebben een pakket met rode kleipoeder, compost en zaadjes voor 20 bloembommen en een pakket voor een workshop.

Door dit ‘blije bijen’ pakket te kopen steun je de Guerrilla Gardeners.

Ga naar de pagina met de pakketten.

[Deze tekst overnemen?]
Wil je deze instructie op je blog of ergens anders delen dan ben je welkom om dat te doen.
Graag wel met verwijzing naar deze site.
 
 
 
Bloembom test #2: in de tuin

Bloembom test #2: in de tuin

Omdat mijn bloembommen tot nu toe nooit opkwamen besloot ik te gaan experimenteren met verschillende recepten. Dat beschreef ik in deze post.

De plantjes heb ik eind maart in de tuin gezet. Het is een zonnig plekje op het zuiden. Ik heb door de aarde scheutig gewoon (wit) speelzand gemengd. Beetje vreemd om de aarde zo te verarmen, maar op een braakliggend stuk grond ergens in een wijk is de grond meestal zandig. Voor een bloembom dus de meest voorkomende ondergrond.
De bommen liggen keurig op soort in een rijtje zodat het in en oogopslag duidelijk is welk type bloembom het goed doet en welke minder. En tot mijn verrassing is het heel duidelijk dat er een groot verschil is tussen de soorten! Sommige rijtjes doen het nauwelijks, anderen zijn heerlijk aan het groeien.
De conclusies na twee en een halve week groeien:
  • De bloembommen gemaakt met het recept van Greenpeace komen nauwelijks op.
  • Beter groeien de plantjes uit de bloembommen gemaakt met het recept van Gardener Schott en het allerbeste de bloembommen met het recept van Jossey Jeffery. Het lijkt erop dat hoe meer compost er in de bloembom zit, hoe beter de bloembom het doet.

Er zijn meer verschillen:

  • De bloembommen gemaakt met bentoniet waren lastiger te maken maar lijken nu in het kiemproces beter te werken. Ze vallen sneller uit elkaar waardoor de zaadjes plantjes makkelijker kunnen ontkiemen.
  • De bloembommen gemaakt met rode klei waren makkelijker te maken en werden gladder maar ze ontkiemen slechter.
  • De bommen met toegevoegde chilipoeder lijken het ietsjes beter te doen dan de bommen zonder. Maar ik vermoed dat dit verschil uiteindelijk niet significant is.

Omdat het over twee weken alweer het Guerrilla Gardeners actieweekend is ga ik vooruitlopen op het einde van dit experiment en jullie al een tussentijdse conclusie geven.

Als je bloembommen wil maken voor het actieweekend adviseer ik je om het ‘recept van Josey Jefferey te gebruiken. Dat heeft naar verhouding het meeste compost. 
 
Het recept, maakt ongeveer 4 bloembommen:
  • 4 eetlepels klei (bentoniet voor snel uitgooien, rode klei bij bewaren)
  • 5 eetlepels potgrond
  • een theelepel chilipoeder (facultatief)
  • een theelepel zaadjes
Roer alle droge ingredienten door elkaar in een bak. Voeg dan druppelsgewijs water toe. Blijf roeren tot je merkt dat je een bal kunt maken van je mengsel. Maak het niet te nat!
 
Tips: als je de bloembommen meer dan een paar dagen wilt bewaren voordat je ze gebruikt, bewaar ze dan in het donker (de mijne begonnen na 2 dagen al te ontkiemen!)
Bloembom test #1: het maken

Bloembom test #1: het maken

Vorige week schreef ik over mijn ervaringen met bloembommen (zaadbommen) tot nu toe: niet goed 🙁 Hoewel het leuk en makkelijk is de bommetjes te maken, heb ik nog niet meegemaakt dat er ook echt bloemen uit groeien.

Om bloembommen te testen ga ik de consumentenbond nadoen. Gewoon een boel bloembommen maken in diverse samenstellingen en dan kijken welke het beste opkomt. De ‘beste koop’ zeg maar.

Ik heb als basis drie recepten gebruikt.
1) Van Greenpeace: 3 delen klei, 1 deel potgrond (6 eetlepels klei, 2 eetlepels potgrond)
2) Van ‘Gardener Scott‘: 5 delen klei, 3 delen compost (5 eetlepels klei, 3 eetlepels potgrond)
3) Van Josie Jeffery, uit het boek ‘zaadbommen’: 4 delen klei, 5 delen compost (4 eetlepels klei, 5 eetlepels potgrond)

De ingrediënten.

Daarbij varieer ik per recept in:

  • Klei. Bij de helft bentoniet en bij de andere helft rode klei. Dit zijn de twee meest geadviseerde soorten klei voor bloembommen.
  • Chilipoeder. Bij de helft wel toegevoegde chilipoeder (een theelepel), bij de andere helft niet. In veel recepten raden ze je namelijk aan om chilipoeder te gebruiken tegen ongedierte.

Voor de potgrond / compost gebruik ik voor alledrie de recepten biologische potgrond. In elk mengsel doe ik een theelepel zaden. Voor alle bloembommen gebruik ik hetzelfde zadenmengsel. Ik heb gekozen voor het Tübingermengsel van ‘de Bolster’. Ze zeggen hierover: “een beproefd bijen- en vlindermengsel, geschikt voor tuin of akkerrand. Dit bijenmengsel bestaat uit zaden van uitheemse planten en cultuurplanten: Phacelia, boekweit, gele mosterd, koriander, juffertje in het groen, goudsbloem, korenbloem, malva, komkommerkruid, dille, serradella, incarnaatklaver, cosmea en zonnebloem.”

Mijn oudste zoon en ik gaan op een zondagmiddag enthousiast aan de slag om de diverse bommen te maken.

Hoe maak je een bloembom?

  • Alle droge ingrediënten bij elkaar in een kom
Met de hand mengen en bolletjes vormen.
  • Door elkaar roeren (met een lepel bv)
  • Beetje bij beetje water toevoegen. Voor de meeste recepten hadden we aan 2 of 3 eetlepels water genoeg. Steeds roeren.
  • Met de hand nog een beetje mengen en dan bolletjes vormen van het mengsel.
  • Van de hoeveelheden die we gebruiken kunnen we steeds 3 bloembommen draaien. Ze zijn dan wel iets groter dan de geadviseerde 3 centimeter, maar zodat de zaadjes toch redelijk snel door de bom kunnen heenbreken maken we ze een beetje plat.
  • Wat valt ons op tijdens het maken?

    • Je krijgt er heel snel droge handen van!
    • Voeg steeds druppelsgewijs water toe, je merkt vanzelf wanneer er genoeg water bij de bloembom zit.
    • Bij het bentoniet moet meer water dan bij de rode klei.
    • Het werken met rode klei gaat lekkerder. Het is wat smeuïger en makkelijker te verwerken.
    • Hoe meer potgrond er naar verhouding ingaat, hoe lastiger de bommetjes te maken zijn.

    Dit zijn ze. Drie recepten maal 2 soorten klei maal wel en niet chilipoeder levert 12 verschillende bloembommen op.

    Nu minstens 48 uur drogen en dan kunnen ze de tuin in.

    Volgende keer meer!

    Grrroeten!
    Jenny