Een bijenhotel maken

Een bijenhotel maken

Maak je eigen bijenhotel – het is veel makkelijker dan je denkt. En… superleuk als activiteit met de buurt!

Bijenhotel in een winkel

Onze gevleugelde vrienden kunnen wel wat hulp gebruiken. Van de 350 soorten wilde bijen is bijna de helft bedreigd. Hoe kunnen we ze helpen: met eten (bloemen!) en met onderdak.

De laatste jaren zie je ze op allerlei plekken te koop. ‘Bijenhotels’. Dat zijn vaak kleine – of grote – ‘huisjes’ met daarin allerlei gaatjes, bijvoorbeeld rietstengels en in hout geboorde gaatjes. Het mooie is dat blijkt dat de beestjes er ook dankbaar gebruik van maken.

Het zelf maken van een bijenhotel is heel simpel. In deze post nemen we je mee in het wat en hoe.

  • De spullen die je nodig hebt
  • Het bouwplan
  • Aan de slag!
  • Waar het beste je hotel op te hangen

De spullen die je nodig hebt

Mogelijke vulling.

Voor een makkelijk te maken bijenhotel heb je nodig:

  • een aantal smalle planken, zo’n 15 cm breed;
  • spijkers;
  • gaas;
  • kniptang om het gaas te knippen;
  • krammetjes of een tagger (om het gaas vast te maken);
  • zaag;
  • holle buisjes als vulling. Bijvoorbeeld bamboe of riet. Maar ook brandnetel kan.
  • overige vulling, denk aan hooi, houten schaafkrullen of zaagsel of dennenappels

Het bouwplan

Uiteindelijk wil je van je plankjes iets maken wat lijkt op de foto.

Zo komt je hotel er – ongeveer uit te zien als alles is getimmerd.
  • Het plankje links op de foto is de bovenkant van het bijenhotel. Dit dekt de zijkanten af. Nog beter zou het zijn als je dit plankje aan de voorkant iets laat uitsteken, als beschutting tegen regen.
  • De plank aan de achterkant steekt wat naar boven uit zodat je hier een gaatje in kunt boren voor het ophangen. Dat hoeft niet zo, je kunt er ook voor kiezen het plankje niet te laten uitsteken en met een haakje je hotel ophangen.
  • Het plankje in het midden maakt een ‘etage’ zodat je diverse soorten vulling in je hotel kunt stoppen.

Om het hotel op de foto te maken moet je uit het hout zagen:

  • 2 zijkanten die even lang zijn
  • 1 achterkant die iets hoger uit zal steken dan de zijkanten
  • 1 bovenkant, dit is even diep als de breedte van je hout – of iets dieper zodat je een ‘afdakje’ maakt.
  • 2 stukken die net iets smaller zijn, als tussenplankje en voor de onderkant.

Aan de slag!

1. a.
1. b.

1.
Maak van je vier plankjes een omlijsting. Spijker deze vast.
Als het hout lijkt te splijten kun je eerst met de kop van de spijker een putje maken in het hout.

2.

2.
Stop je tussenplankje in het bouwwerkje. Dat kan zoals op de foto, met een groef aan beide kanten. Maar het kan ook makkelijker zoals op de foto bij ‘het bouwplan’ door het plankje te klemmen tussen de zijkanten.

3.
Maak de achterkant vast (niet op een foto)

4. Vullen!

4.
Vul het huisje. Let op dat je holle buisjes niet rafelig afzaagt of knipt. Dan kunnen bijenvleugels beschadigen. In tegenstelling tot wat je op de foto ziet kunnen de buisjes het beste niet helemaal tot de voorkant lopen, zo zijn ze wat beschermd tegen regen.

5. Gaas op het hotel.

5.
Knip het gaas in het formaat van de voorkant van het hotel en bevestig het.

Waar het beste je hotel op te hangen

Waar zou je zelf het liefste zitten? Dezelfde plek als waar bijen graag zijn. Een zonnige plek, wat beschut voor regen en de wind.

Er omheen plant je planten waar bijen van houden. Een lijst van planten vind je bijvoorbeeld hier.

In onze winkel vind je bloembollen en zaden waar bijen van houden. Deze zijn ook in het najaar te planten.

Zoveel bijenhotels na een paar uur klussen met de buurt 🙂

Dit is een van de vele bouwplannen voor een klein bijenhotel.

Heb je zelf een ander bouwplan wat fijn werkt? Leuk als je het met ons deelt!

Bloembom workshop in een handomdraai

Bloembom workshop in een handomdraai


Deze vraag krijgen we heel vaak: “Kunnen jullie ook een workshop bloembommen maken komen geven?” Natuurlijk kan dat! Maarre, is het niet leuker om het zelf te doen?
We hebben hierover flink nagedacht en zijn trots om je de ‘spullenbox’ te presenteren! Deze kun je bij ons huren. Tadaa!

In de ‘spullenbox’ vind je alle materialen die je nodig hebt als je met een grote(re) groep bloembommen wil maken. Het is speciaal gemaakt voor wie tijdens een buurtfeest, festival of in een schoolklas aan de slag wil voor de bij. 

Nu hoef je niet een dag te besteden aan het verzinnen hoe je het gaat aanpakken, en waar je alle spullen vandaan haalt. ðŸ™‚

Deze zomer waren we druk met het ontwikkelen van de box. Charly vond bij de kringloop prachtige bakken en lepels. We houden van al die verschillende kleuren en vormen! Bij een bevriende cateraar kreeg ze eierdozen.

Jenny schreef een handleiding waarin ze haar eigen ervaringen verwerkte ̩n ook de tips en tops die ze kreeg van workshop-gevers uit de Guerrilla Gardening community. We maakte een nieuwe Рmakkelijker te begrijpen Рinstructie voor kinderen en mooie wervingsborden. Marly dacht mee over de logistiek van de verzending en zal de box ook versturen.

Want… de ‘spullenbox’ kun je bij ons huren. We willen immers niet werken met wegwerpmaterialen, maar mooie materialen die steeds door een nieuwe enthousiaste groep te gebruiken zijn. Voor 35,09 euro krijg je de spullenbox thuis. Laat je niet van de wijs brengen door het bedrag wat je in de webwinkel ziet: 85,09 euro. In dit bedrag is ook 50 euro borg inbegrepen. De borg krijg je terug wanneer we de box veilig weer terug hebben.

Omdat je soms zelf klei, compost en zaadjes hebt – of daar makkelijk aan kunt komen – stoppen we deze niet standaard bij de spullenbox. Naast de spullenbox kun je ook los de klei, compost en zaadjes voor een grote groep bij ons kopen.

Enne, o ja, de zaadjes in onze bloembommen zijn ook geschikt om in het najaar te zaaien. Dus geen reden om tot het voorjaar te wachten. 

Vooralsnog hebben we één box gemaakt. We zijn heel erg benieuwd wat de reacties op deze box gaan zijn. Als er veel enthousiasme is zullen we er meer maken!

Wat denk je, is het een goed idee, zo’n spullenbox?

Praktische tips voor een workshop bloembommen maken

Praktische tips voor een workshop bloembommen maken

Dus je wilt een kinderfeestje of les of buurtactiviteit opfleuren en spannend maken met een workshop bloembommen? In een eerdere blog schreven we al uit hoe je bloembommen maakt. In deze blog nemen we je specifiek mee in de praktijk van de workshop.

In de onderstaande tekst gaan we er vanuit dat je 1) de workshop voor kinderen geeft en 2) gebruik maakt van ons workshop-pakket bloembommen maken. Maar ook als je dat niet doet zal er genoeg nuttige info in staan om een knallende workshop te geven!


Om tevoren over na te denken

Samen ontdekken hoe bloembommen maken gaat is leuker dan alleen.

Hoe jonger de kinderen, hoe meer hulp je zult kunnen gebruiken. Het is makkelijker – en gezelliger – om wat meer volwassenen / ouders mee te vragen.

Wil je de kinderen tijdens de workshop laten samenwerken, of heb je liever dat ze alleen werken? De papieren stap-voor-stap instructie in het workshop-pakket gaat ervan uit dat je de ingrediënten in 5 delen verdeelt. Werken de kinderen alleen dan heb je dus een pakket per 5 kinderen nodig. Werken ze in tweetallen samen dan is een pakket voldoende voor 10 kinderen.

Wat moet je meenemen?

Kinderfeestje!
  • Klei, compost en bloemenzaadjes voor de bommen zelf. Dit is de inhoud van ons workshop-pakket. Als je wilt kun je hier ook chilipoeder aan toevoegen (houdt nare beestjes op afstand), maar dat hoeft niet. Je kunt natuurlijk ook ‘gewone’ (rivier)klei gebruiken en compost uit je tuin. Onze ervaring is dat rode kleipoeder het fijnste werkt, daarom is dat wat we in onze pakketten stoppen.
  • Water. Heb je geen kraan op de plek van je workshop? Neem dan water mee. Bidons of Doppers zijn hiervoor handig. Voor de bloembommen heb je maar heel weinig water nodig. Het is wel handig meerdere volle flessen mee te nemen voor het handenwassen.
  • Eierdozen. Onze ervaring is dat eierdozen perfect zijn om de ronde balletjes goed beschermd te bewaren. Ieder ander bakje of doosje is overigens ook goed.
  • Kommen. Het kan een beslagkom zijn, maar je kunt ieder waterbestendig bakje gebruiken dat je wilt.
  • Lepels: eetlepels en theelepels.
  • Hoeft niet, maar wel leuk: plantjes met bloemetjes. Het duurt een tijdje voordat de bloembommen zullen bloeien. Fleur de workshop meteen op door plantjes met bloemetjes mee te nemen die ieder kind na afloop meekrijgt.
  • Handdoeken of natte doekjes. Voor (tegen!) die smerige handen.
  • Wat je verder nodig hebt voor een fijne tijd 😉 Wat lekkers en drinken voor al die kiddo’s?

De tips voor de workshop

Vieze handen gegarandeerd!
  • Deel de papieren stap-voor-stap instructie uit aan de kinderen. Per bak bloembommen 1 instructie.
  • Verdeel zelf de ingrediënten of laat de kinderen zelf de hoeveelheden bij elkaar scheppen. Let er daarbij op dat ze een afgestreken lepel pakken. Als ze gaan hopen heb je onvoldoende ingrediënten!
  • De kinderen grijpen snel naar het water en vergeten daarbij soms om de bloemenzaadjes toe te voegen. Check dus voor ze de bloembommen gaan rollen of ze wel de zaadjes hebben toegevoegd 🙂
  • Over water gesproken. Niets blijkt leuker dan lekker veel water toevoegen. Al heel snel heb je per ongeluk teveel toegevoegd. Laat je workshop deelnemers steeds hele kleine beetjes in de kom doen, roeren, en dan weer wat meer toevoegen. Is het toch te nat? Geen man overboord: ook drekkige ‘hoopjes’ drogen vrij snel in de eierdoos en zijn prima bloembommen. Heb je nog ingrediënten over dan kun je ook extra klei en compost toevoegen om de massa weer droger te maken. Of misschien is er ook een naburige nog droge kom waarmee je alles kunt ‘middelen’?
  • De akkerbloemzaadjes die in onze pakketten zitten kiemen het beste als ze redelijk aan de oppervlakte van de bommen zitten. Vandaar onze tip om redelijk kleine bommen te maken. Zo ongeveer 2 centimeter in diameter. Deze bloembommen zijn dus heel klein! Je kunt bijvoorbeeld een knikker – de ‘bonk’ – meenemen als voorbeeld. Voor kleinere kinderen is het maken van kleine bommen lastig. Maken ze grotere bommen dan heb je er aan het einde in totaal dus minder.
  • Laat ze de bommen een beetje afplatten, vliegende schotels! (Bij het gooien blijven ze dan makkelijker liggen).
  • Ontstaat er paniek rond de eierdozen omdat er 10 putjes in de eierdoos zitten, en er zo’n 20 bommen per kom gemaakt worden? No worries: de bommen kunnen prima naast elkaar in de doos rusten.
  • MOET je de bommen laten drogen? NEE! Als je wilt kun je ze meteen ter plekke al gooien.
  • Organiseer een ‘gooimoment’ als het je idee is om een openbaar terrein op te vrolijken met bloemetjes. Als je het aan de kinderen zelf overlaat nemen ze het liefst alles mee naar huis voor de achtertuin 🙂

….

Om de activiteit verder aan te kleden

Er zijn zoveel dingen te doen om deze workshop nog leuker te maken. Wat mogelijkheden:

Kant en klaar workshop-pakket

De inhoud van het workshop-pakket.

In onze webwinkel kun je een workshop-pakket voor het maken van bloembommen kopen.

Wat zijn jouw ervaringen?

Mis je in de tekst hierboven een belangrijke tip? Heb je een suggestie voor een leuke film, quiz of andere activiteit om de workshop aan te kleden? Kom je toch nog ergens niet uit? Laat het ons weten in de reacties hieronder!

Workshops Guerrilla Gardening


Moet je dit jaar het bedrijfsuitje organiseren? Nee je hoeft niet met de handen in het haar te zitten! Met onze Guerrilla kracht en ervaring ontwikkelden we een aantal gloednieuwe workshops. We staan te popelen om ze uit te voeren bij een enthousiaste groep mensen! Durft jouw bedrijf of team dit aan?

Je kunt kiezen uit deze workshops:

  1. Guerrilla Gardening 1.0
  2. Bijenhotels maken
  3. Vergroenen van de binnenruimte

Guerrilla Gardening 1.0

We nemen jullie mee in de wondere wereld van Guerrilla Gardening. Waarom is dit dé gave en spannende manier om bij te dragen aan de strijd voor meer bijen en groen in je buurt? En waarom is dat überhaupt belangrijk?

We stropen de mouwen op en maken bloembommen! Daarna gaan we gewapend met de bloembommen, wat bloeiende planten en biobollen op guerrilla door de buurt… welke plekken kunnen wel wat fris groen en mooie bloemen gebruiken? 

Met je groep ga je aan de slag op en met je eigen locatie.  Je kunt ook kiezen voor het gebruik van eetbare planten.

Bijenhotels maken 

Hoezo bijen? We nemen je mee in de wondere wereld van de bij en het belang voor ons ecosysteem. Wat hebben bijen nodig? Juist, voedsel (bloemen) en een plek om te wonen. Bijenhotels kunnen hieraan bijdragen. Maar niet ieder ‘hotel’ is de perfecte rust- en overwinteringsplaats voor wilde bijen. Wanneer is een hotel geslaagd? Na ons verhaal weet je het!

Daarna gaan we aan de slag! In groepjes gaan we een aantal bijenhotels maken. Er is voor iedereen iets te doen: in de omgeving bruikbare materialen verzamelen, zagen, timmeren, boren, takjes en bamboe op maat snijden, maar ook het uitzoeken van de perfecte plek om het bijenhotel te plaatsen.  En we maken ook nog een klein hotelletje voor elke deelnemer! Wij zorgen natuurlijk voor het gereedschap en de materialen! 

We bespreken vooraf of jullie dit het liefst doen op een eigen locatie of op een door ons georganiseerde locatie. 

Deze optie is ook heel goed te combineren met een van onze modules Guerrilla Gardening, vooral voor grotere groepen of als er tijd is voor een wat langer programma. 

Vergroenen van de binnenruimte

Bijvoorbeeld door het maken van

  • Ecosysteem in een weckpot
  • Bloembakken neerzetten
  • Minimoestuintjes maken

Ook als het buiten prutweer of donker is kunnen we vergroenen! Vergroen de binnenruimte in je kantoor of bedrijf. Eerst kijken we met jullie samen wat groen in je werkomgeving betekent.  Wat maakt jullie gelukkiger en gezonder?

Dan gaan we samen aan de slag: we kunnen kiezen voor het maken van prachtige ecosystemen in een weckpot… op elk bureau straks een kleine groene oase! Of we gaan voor de kale ruimtes in je pand en maken prachtige, duurzame bloembakken. Na één middag een heerlijk groene koffiehoek, een vergadering tussen de bloemen, en lekker lunchen in je eigen binnentuin! Of we kiezen voor het maken van mini-moestuintjes… hoe mooi is dat? Prachtig groen én wat verse sla, kruiden of misschien wel tomaatjes bij je lunch!

Heb je een grotere groep of wil je een langer programma dan zijn deze drie onderdelen natuurlijk ook heel goed te combineren. 

Praktische informatie

  • De standaard duur van een workshop is 2 uur. 
  • Langer kan natuurlijk, we gaan dan in gesprek over een goede invulling van het programma.
  • Wij zorgen voor alle planten en materialen, dat is inbegrepen bij de prijs.
  • Catering is in overleg mogelijk – wij kiezen natuurlijk wel voor groen! 

De prijzen variëren van 24,95 per persoon bij groepen van 40 personen tot 34,95 pp bij 20 personen. Kleinere groepen op aanvraag ook goed mogelijk!

Heb je er ook zin in gekregen?

Mail naar marielle@guerrillagardeners.nl voor meer info! 

Stap-voor-stap bloembommen (zaadbommen) maken

Bloembommen maken is geweldig om met een groep kinderen te doen. Maar ook in je eentje is het heerlijk om zo puur bezig te zijn met klei, compost en zaadjes.

Een bloembom is een pakketje bloemzaadjes, beschermd door klei en compost. Veel mensen noemen zo’n pakketje een zaadbom, maar ik zeg liever bloembom. Het zijn kleine ronde bolletjes met daarin verstopt de potentie om mensen te verrassen met tientallen bloemen.
Je stopt ze zo in je jaszak en ze liggen lekker in de hand. Ideaal dus om bij je te hebben voor het geval je een plek ontdekt die wel wat Guerrilla Gardening kan gebruiken. Je gooit ze makkelijk voorbij een (bouw)hek naar een plek die anders onbereikbaar is.

 
 
 
Stap 1: verzamel de ingrediënten

Nodig voor 10 bloembommen:

  • 8 eetlepels klei (bentoniet voor snel uitgooien, rode klei bij bewaren)
  • 10 eetlepels compost (of potgrond)
  • twee theelepels chilipoeder (facultatief)
  • bloemenzaadjes (grote zaadjes: twee theelepels / kleine zaadjes: halve theelepel).

De klei

  • Bentoniet. Wil je de bloembommen snel uitgooien dan adviseer ik bentoniet. Dit kun je kopen bij (online) handels voor pottenbakkers. Maar je kunt het ook kopen in sommige tuincentra. Maar ik kreeg de tip dat je ook in tuincentra pakken met 2 kg bentoniet klei kunt kopen van het merk DCM.
    • Rode (of witte) klei. Dit is een gladde kleisoort die je makkelijk kunt verwerken. De zaadbommen komen er iets moeilijker mee uit (ze zijn wat steviger). Ik adviseer deze kleisoort wanneer je de bommen wat langer wilt bewaren. Deze kleisoort kun je online kopen bij een (online) handel voor pottenbakkers.
    • Naast gedroogde klei kun je ook natuurlijk voorkomende ‘natte’ klei gebruiken. Deze vind je bijvoorbeeld in vennetjes met kleibodem.

De compost
Dit is gewone ‘huis tuin en keuken compost’.  Je kunt ook ander organisch materiaal toevoegen. Bijvoorbeeld de kokosvezel die bij de AH moestuintjes komt, of potgrond (koop het liefst geen potgrond waarvoor veen is afgestoken – ‘oude’ potgrond die je bv overhebt van een dood plantje werkt ook prima.) Je kunt zelfs theeblaadjes toevoegen!

Chilipoeder
Gewoon uit je kruidenrek. Dit voeg je toe om vervelende beestjes op een afstand te houden. Ik heb het getest, de bloembommen waar chilipoeder bij zaten deden het inderdaad beter dan die zonder!

Zaadjes
Hier gaat het natuurlijk om. De keuze van je zaadjes bepaalt hoe straks je bloemenzee er uit zal zien. Kies de zaadjes die passen bij de plek waar je de bom wilt gooien.

    • Bloembommen voor en braakliggend terrein. Hier passen plantjes die snel ontkiemen en goed doorgroeien. Bijvoorbeeld klaproos, korenbloem, kamille.
    • Bloembommen voor blije bijen. Kies het liefst inheemse soorten die in het gebied thuishoren. Bijvoorbeeld voor duizendblad, klaver, dovenetel, peen, akkerklokje.
 
Met dit ‘blije bijen’ pakket steun je de Guerrilla Gardeners.

Stap 2: zet overige spullen klaar
Wat je verder nodig hebt:
  • Een kom
  • Een lepel om mee te roeren
    • Water (weinig, meer dan 50 ml heb je niet nodig)
    • Een lege eierdoos

Stap 3: mengen

roer alle droge ingrediënten door elkaar in de kom. Voeg dan langzaam druppelsgewijs water toe. Blijf roeren tot je merkt dat je mengsel aan elkaar blijft plakken. Maak het niet te nat!
 
 
 
  
 

Stap 4: rollen

<
Vorm van je mengsel balletjes van ongeveer 3 cm doorsnede. Met bovenstaande hoeveelheden kun je er ongeveer 10 rollen. Sommige Guerrilla Gardeners vinden het handig om het balletje daarna nog een klein beetje af te platten (zodat het een vliegende schotel wordt). Daardoor blijft het straks op de bestemming beter liggen.
Heb je kleine zaadjes maak dan kleinere bommen. Maak je ze zo’n 2 cm groot, dan kun je er 20 maken met bovenstaande hoeveelheden.
 

Stap 5: drogen & bewaren
Je balletjes kun je in de eierdoos goed beschermd bewaren. Als je ze bijvoorbeeld in je jaszakwilt meenemen is het handig als ze goed droog zijn. Laat ze dan minstens 3 dagen in het donker (!) drogen.

Ieder soort zaad heeft weer andere omstandigheden nodig om te ontkiemen. Sommige zaadjes hebben kou nodig en sommige warmte, sommige zaadjes hebben licht nodig en anderen juist donker.  Omdat je vaak een zaadmengsel gebruikt kan het voorkomen dat bepaalde zaadjes al gaan kiemen terwijl de bommen drogen. Dat ziet er minder mooi uit, maar ook dan kun je ze nog gebruiken.

Hoe langer je de zaadbommen bewaart, hoe minder kiemkrachtig ze worden.

 
 
 

Stap 6: bloembom – bloemenzee

En nu op naar die plek in je buurt die wel wat bloemen kan gebruiken! Het liefst kies je een plekje met redelijk wat zon.
Neem water mee om de bommen een frisse start te geven. Het liefst water je daarna regelmatig je bommen.
Als je zelf niet bij de plek kunt ga dan bij voorkeur op een regenachtige dag zodat de zaadjes meteen een plons water over zich heen krijgen.

Stap 7: inspireer elkaar
Deel je foto’s en verhaal met andere Guerrilla Gardeners. Laten we elkaar inspireren om te zorgen dat de stad helemaal opbloeit!
Delen kan via de Guerrilla Gardeners Facebook pagina, of door te mailen aan de Guerrilla Gardeners.
 
En, lijkt het je wat, bloembommen maken?
 
 

We hebben een pakket met rode kleipoeder, compost en zaadjes voor 20 bloembommen (zie foto’s hieronder) en een pakket voor een workshop.
Door dit ‘blije bijen’ pakket te kopen steun je de Guerrilla Gardeners.
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
[Deze tekst overnemen?]
Wil je deze instructie op je blog of ergens anders delen dan ben je welkom om dat te doen.
Graag wel met verwijzing naar deze site.