Een boomtuin met liefde voor de boom

Een boomtuin met liefde voor de boom

Wij zijn fan van tuintjes rond bomen – in de ‘boomspiegel’. Zo’n boomspiegel is per slot van rekening vaak kale grond. En als al die kale stukken nu eens vol bloemen en struiken staan dan is er superveel meer groen in de buurt. Maar bomen in boomspiegels hebben zwaar. Rond hun wortels een tuintje aanleggen kan ze beschadigen of zelfs laten afsterven! Dus hier wat tips voor als je met liefde voor de boom een tuintje wilt aanleggen.

Als je wel eens een tuintje in een boomspiegel hebt aangelegd weet je twee dingen: de grond is erg droog en compact. Doordat de bomen in zo’n klein stukje grond staan, kunnen ze maar weinig regenwater ‘vangen’. Voeten lopen of rennen over de wortels heen en soms pletten ook auto’s en zelfs vrachtwagens (!) de grond. En in de winter is er kans op een lading zout als de gemeente straten ijsvrij probeert te maken. Dat is allemaal stress waar bomen in een boomspiegel mee te maken hebben. Probeer daar maar eens goed bij te blijven groeien!

We pakken het tuintje bij een boom dus met TLC aan!

Bomen hebben het zwaar tussen de mensen

Boomwortels

Wees voorzichtig met het bedekken van de boomwortels. De wortels van de boom hebben zuurstof nodig. Teveel aarde bovenop de wortels is als een soort ‘deken’, de wortels krijgen dan te weinig zuurstof. Als de wortels afsterven sterft ook de boom.

Als je graaft in de boomspiegel, doe dit dan voorzichtig. Neem het liefst een schep mee die niet al te scherp is zodat je het per ongeluk doorsnijden van wortels voorkomt. Een boom kan het hebben om enkele kleinere wortels te verliezen, maar zorg ervoor dat je wortels die groter zijn dan 2 cm doorsnede zeker laat zitten.

Graaf niet te diep. Onder een boomspiegel kunnen elektriciteitskabels liggen, rioolpijpen etc. Als je weerstand voelt bij het graven, kijk dan eerst wat het is voordat je verder graaft.

De grond

Dit kun je doen om de grond te verbeteren en de boomwortels te sparen:

  • Is er zout gestrooid? Zorg ervoor dat je de boomspiegel in het voorjaar met veel water ‘doorspoelt’.
  • De grond kun je voorzichtig losmaken. Ga daarbij niet te diep, 1 tot 2 cm. De meeste wortels van een boom liggen aan de oppervlakte, dus doe dit voorzichtig. Meer lezen.
  • Meng ieder jaar een dunne laag compost (zo’n 1 cm) door de bovenste laag grond.
  • Je kunt een wat dikkere laag mulch (half verteerde bladeren, gehakseld gras of planten die je hebt gewied) toevoegen, tot zo’n 5 cm. Dit zorgt ervoor dat onkruid geen kans krijgt en verbetert de bodem. Ook zorgt dit voor het beter vasthouden van vocht. Je kunt gaandeweg het jaar steeds opnieuw mulch toevoegen want dit verteert steeds.

Boomwortelsparende planten

Als je bij de keuze van je planten de boomwortels wilt sparen kun je de onderstaande tips gebruiken. Een ‘gemiddelde’ boomspiegel is droog en schaduwrijk. Voor een tuintje dat lekker door blijft groeien moet je hier in de keuze van je planten rekening mee houden.

  • Zaai (bijen)bloemen. Dat zaaien doe je ondiep en de wortels zoeken hun weg tussen de boomwortels zonder deze te beschadigen.
  • Bloembollen. Ook om deze te planten hoef je geen megagroot plantgat te graven. In het voorjaar is er nog geen blad aan de boom en krijgt de boomspiegel meer zon. We zien vaak dat de crocus en narcissen het goed doen.
  • Een bodembedekker wortelt vaak ondiep. Bijvoorbeeld de maagdenpalm.
  • Kruiden en struiken kunnen best, als je ze makkelijk kunt planten zonder wortels te beschadigen. Zet ze niet te dicht bij de boomstam.
  • Vermijd klimop, het kan de bomen beschadigen.
Narcis in een kleine boomspiegel in Utrecht

Meer lezen

Heb je zelf ervaringen met een tuin in een boomspiegel die je met ons wilt delen? Graag!

In aankomende blogs gaan we dieper in op het beplanten van boomspiegels.

Bescherm je guerrilla tuin: de gemeente

Bescherm je guerrilla tuin: de gemeente

Als je tuiniert in je eigen tuin haalt niemand het in zijn hoofd om bloemen te plukken, met de hond er doorheen te raggen of je noeste arbeid om te schoffelen. Hoe anders is het als guerrilla tuinier, in de openbare ruimte zijn er aan alle kanten bedreigingen. Er is een manier om ervoor te zorgen dat in ieder geval de schoffelbrigade van de gemeente je tuin met rust laat: overleggen met de gemeente.

In veel gemeentes is er welwillendheid tegenover ‘burgers’ die zich inzetten voor hun eigen buurt. Groen zelfbeheer hoort daar ook bij. Sommige gemeenten ondersteunen het groene beheer door bewoners actief.

groen!

Geveltuintjes en boomspiegels bijna altijd OK

bloembakken op straat

Aan de slag gaan met een geveltuintje, tuintje rond een boomspiegel of bloembakken? In veel gemeenten mag dit als je eerst toestemming vraagt. Soms hoef je zelfs niets te melden, als je je maar aan wat regels houdt.

Hier een paar voorbeelden:

  • In Utrecht kun je zonder toestemming aan de slag met geveltuintjes, boomspiegels en bloembakken. Voor boomspiegels vinden ze een melding wel fijn. Bloembakken komen ze zelfs brengen! Lees meer (site gemeente Utrecht).
  • In Amsterdam kun je een aanvraag indienen voor geveltuintjes en boomspiegeltuintjes. Ook kun je een bloembak adopteren en zelfs een wormenhotel aanvragen! Lees meer (site gemeente Amsterdam).
  • In Nijmegen kun je zonder toestemming een geveltuintje aanleggen maar moet je een boomspiegeltuintje wel melden. Lees meer (site gemeente Nijmegen).

Google voor de aanpak in jouw gemeente op steekwoorden als ‘zelfbeheer’, ‘geveltuin’ en ‘boomspiegel’.

groen!

Er is meer mogelijk dan je denkt

Wanneer googlen op het beleid niets oplevert kun je contact zoeken met iemand die over ‘groen’ gaat in de gemeente. In mijn eigen gemeente ontdekte ik pas na een gesprek met een ambtenaar dat ze fan is van Operatie Steenbreek, boomspiegeltuintjes prima vindt en ze het zelfs aanmoedigt om gras te vervangen door bloemen. De ambtenaar bood zelfs aan om bijenbloem-zaadjes op te sturen! En dat terwijl er over zelfbeheer echt nergens op de website van de gemeente iets staat.

bloemen in gemeenteperkje tussen de struiken: blijven gewoon staan.

groen!

De buurtvereniging als backup

Wil je een grote tuin aanleggen en lijkt het gemeentebeleid dit niet toe te staan? Je bent een serieuzere gesprekspartner bij de gemeente als je namens een groep bewoners spreekt. Je zou eens kunnen polsen bij je wijkvereniging (als je die hebt) of zij contacten hebben en voor je groene plannen openstaan.

Met de vereniging als ‘rugdekking’ ben je een logische gesprekspartner voor de gemeente. Ook handig voor als je wat verder bent is dat je via zo’n vereniging ook subsidie kunt aanvragen. Ervaringen in Bunnik: https://guerrillagardeners.nl/de-oranjebuurt-in-bunnik-gaat-voor-de-bij/

groen!

Klein en bloemig

al jaren bloeiend zonder schoffelaars.

Moet je altijd afspraken maken? Nee! Bijvoorbeeld bij een kleine tuin die er goed uitziet wijst de ervaring uit dat je vaak geen afspraken hoeft te maken. Als het duidelijk bloeit schoffelt een plantsoenendienst meestal wel om bloemen heen.

groen!

Wat zijn jouw ervaringen?

Heb je goede ervaringen met het overleg met de gemeente? Of zou je het juist niemand adviseren? Laat het ons weten!